Bugun...



Bir Dönüştürme Projesi: KÖY ENSTİTÜLERİ – 2

Şimdilerde ‘’toplum mühendisliği’ denilmekte. Bir dönüştürme projesi olarak tasarlanan bu okullar, 1940 yılında 16 Köy Enstitüsü olarak eğitim öğretime başladı. 1946 senesinde Köy Enstitüleri’nin asıl statüsü sonlandırıldı. 1954 senesinde Köy Enstitülerinin tamamının adı Öğretmen Okulu olarak değiştirildi. 1959 senesine gelindiğinde Öğretmen Okulu sayısı 52, öğrenci sayısı da 19 binlere ulaşmıştır.

facebook-paylas
Tarih: 24-04-2020 16:12

Bir Dönüştürme Projesi: KÖY ENSTİTÜLERİ – 2

Memiş OKUYUCU 

Şimdilerde ‘’toplum mühendisliği’ denilmekte. Bir dönüştürme projesi olarak tasarlanan bu okullar, 1940 yılında 16 Köy Enstitüsü olarak eğitim öğretime başladı. 1946 senesinde Köy Enstitüleri’nin asıl statüsü sonlandırıldı. 1954 senesinde Köy Enstitülerinin tamamının adı Öğretmen Okulu olarak değiştirildi. 1959 senesine gelindiğinde  Öğretmen Okulu sayısı 52, öğrenci sayısı da 19 binlere ulaşmıştır.   

En sonunda 1976’da  Öğretmen Liselerine dönüştürülen bu okulların hikâyesini anlatmaya devam ediyoruz. 
Bu okulların yine kurucuları tarafından kapatıldığını belirtmiştik. Çünkü mezunları, tekrar köylerine döndükleri zaman bütün sosyolojik bağlantıları koparılmıştı. İçinden çıktıkları toplumla iletişim kuramıyorlardı. Bu tasarım tamamıyla  'dönüştürme' projesi idi. Tasarlandı. Uygulamaya geçildi ama yürümedi. 
Köy Enstitülerinin kuruluş amaçları, sosyal çevresi, bulunduğu muhit, felsefesi, müfredatı ve muallimleri hep tartışıla geldi. Tek tip ideolojik torna tezgahından çıkmış görüntüsü veren ve o zamana kadar ki sosyal bünyemizle imtizaç etmeyen hali ile mezunlarının kimliği de hep tartışıldı.  

 Burada bazı hususları bilgilerinize sunmak istiyorum.   

İlki, bu okullardan tek tip insan yetiştirmek üzere bir yapılandırmaya gidilmiştir. Eğitim anlayışı ve kadrosu da bu yönde yapılandırılmıştır. Bu yapının temel karakteristiği ideolojik bir anlayışta olmasıdır. Bu katı ideolojik yapı uzun süre değişmemiştir. 1972’lerden itibaren ancak değiştirilebilmiştir.  
Rahmetli Ayvaz Gökdemir bu okulları içine alan Öğretmen Okulları Genel Müdürlüğüne 1972 yılında 32,5 yaşında iken atanmış bir maarif/kültür adamı idi. 2008 yılında rahmetli oldu. Sağlığında bizzat kendisinden dinlediğim bir anekdotu burada paylaşıyorum:  

‘Genel müdür olarak göreve başladığımda,  bu okulların bir kısmının direklerine Türk bayrağı çekilmiyordu artık’ şeklinde gözlemini büyük bir teessürle ve iç çekişle anlattı. 

 
Bu okullara dair benim dinlediğim bir başka anlatım ise Prof.Dr. Süleyman Hayri Bolay’a ait. Kendisi halen hayatta. Sivas Pamukpınar Öğretmen Okulunda 1961 yılında Müdür Yardımcılığı yapmış. Aynı katı ideolojik tutumu hatta kendi hayatına karşı ciddi eylemlerden söz etti. 
Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay hocanın buradan yetişenlerin insan ilişkileri üzerine bazı gözlem ve müşahedesi var ki, yakın gözlüğü ile bakmayı gerektiren türden.  

Hoca: ‘’Bayram tatilleri olduğu zaman çarşıya çıkan öğrencilerimizin muaşeret ve iletişiminden esnaf o kadar rahatsız olurdu ki, anlatmaktan bizar oluyorum. Esnaf rahatsızlığını rahatsız edici bir dille, ‘Pamukpınar Öğretmen Okulunun s…rı gene geliyor.’’ Şeklinde direk bize iletirdi.’ ifadesini nakletti. 

 Bu ifade ve gözlemleri bizzat Sayın Bolay’dan dinledim. 
Bir hususu belirtelim. Amacımız, bu okullardan yetişen ve ülkesine milletine bağlılık duygusu ile hizmet eden binlerce insanı rencide etmek de değil tabi ki. Yetişme imkân ve şartları, muhiti, sosyal çevresi itibari ile bu okullardan çıkan insan unsurumuzu ortaya koymaktır niyetimiz. Biz sadece bir gözlemi naklettik.  

‘Dağ başlarında kurduğumuz okullar ve buralardan yetiştireceğimiz nesiller ile cemiyetimize ne kadar medeniyet götürebiliriz’ hususunu göz önüne sermek istedik. 
Düşüncemiz, ‘Köy Enstitüsü’ olarak eğitim öğretime başlayıp, sonra ‘Öğretmen Okulu’ daha sonra da Öğretmen Lisesi’ne evrilen bu okullarımızın hikayesine millet penceresinden şahitlik etmektir.  

Maksadımız 80 yıldır bu ülkeye mezunlar yetiştirerek günümüze kadar gelen bu eğitim kurumlarına dair bir düşünce penceresi açmaktır. 
 

Muhtelif hatıralar, gözlemler ve bazı farklı muhtevalı çalışmalar var bu okullar dair. Ama bildiğim kadarı ile geneline dair sistematik bir araştırma, inceleme mevcut değil. 
Bizim maksadımız, hakkında çok şey yazılan, konuşulan bu okulların durumuna bir ayna tutmak. 

Bir hususu belirtmek isterim.  Türkiye’de bir kesim bu okulları savunma kaleleri haline getirmiş. Savunurken sabit ve standart bir bakış açısı görülmekte. Bir sembolizm ile yer yer efsane haline getirilen görüş ve bakış açıları mevcut. Bir tür romantizm de diyebiliriz.  

Meraklılarınca,  Köy Enstitülerinden yetişen bir isim olan Mahmut Makal’ın,  bu okullara dair yazdığı Bizim Köy’de epey ipuçları bulmak mümkün. 

 
Ezcümle bu okullara dair şahsi gözlem ve düşüncemizi nakletmek istiyorum: 
1- Eğitim, şehirli bir tavır inşa etmekle başlar. Eğitimin ilham kaynağı şehirdir. Dağ başlarında, insandan, medeniyetten uzak beldelerde özel amaçlı okullar açarak ülkenize birinci sınıf niteliklerle medeniyet taşıyamazsınız. Zaten böyle bir nitelikli insan kapasitesine de uygun değildir. 
2- Bu ülkeye, bu aziz millete karşı tertip edilen bütün ‘dönüştürücülük’ hareketleri sonunda fiyaskoya uğramıştır. Köy enstitüler bunun seküler, giderek sol ve marksist tarafına karşılık gelen örneğini teşkil ermekte idi. 

 
Son zamanlarda çıkan ve ‘dindarlığı’ kullanan Fetö ise, bir başka açıdan  ‘dönüştürme’ hareketine girişti. Ve bu ‘dönüştürme’ çabası da diğerleri gibi hüsranla sonuçlandı. Akim kaldı.

 
Bu milletin genlerinde ve genelinde var olan bir ‘milli merkez’ böyle dönüştürme hareketlerine izin vermemekte.  

Millet olarak makulü normalde arayan bir çizgimiz var. Bu durum asırlardır hiç değişmemiştir. 

Burada iki husus zikretmek gerekiyor: ‘hikmet ve akletme’. Şimdilerde bilgelik de denilen hikmet çizgisi,  milletimizin genetik kodlarında işlenmiş durumda. Hikmet, doğru ve yanlışı tefrik ettiren müthiş bir irfan terazisi.  Akletmek ise vahiy kültürünün milletimize kazandırdığı müthiş bir mizan. Muazzam bir ölçü. Akıl ve hikmeti birleştiren milletimiz önüne çıkan/çıkarılan bütün engelleri aşmış.  Yeryüzünde ölmez, eskimez medeniyet ve eserler bırakarak bu günlere gelmiştir.   

 
Günümüz eğitiminin temel sistematiği de ‘akletme’ kapasitesini harekete geçirecek perspektifte olmalı. Aklını kullanabilen insanlar sonunda doğruya ulaşıyor. Hiç kimse kimseyi ‘dönüştürmeye’ tevessül etmesin. Hiç kimse de, bir başkasını değiştirmeye uğraşmasın. 

 
Hasılı, kimse bu milleti başka tarafa çekmek için nafile çabaya girişmesin. 
 

Selam ve sağlıcakla efendim. 

 




Bu haber 218 defa okunmuştur.


Etiketler :

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER EĞİTİM/BİLİM Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
110 Okunma
87 Okunma
67 Okunma
48 Okunma
110 Okunma
101 Okunma
100 Okunma
97 Okunma
95 Okunma
88 Okunma
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 27 19 5 3 59 27 60 +32
2 Galatasaray 28 18 6 4 55 23 58 +32
3 Fenerbahçe 28 18 6 4 52 28 58 +24
4 Trabzonspor 28 15 7 6 35 29 51 +6
5 Alanyaspor 28 13 8 7 44 28 46 +16
6 Hatayspor 28 13 8 7 48 35 46 +13
7 Gaziantep FK 28 11 7 10 40 32 43 +8
8 Fatih Karagümrük 28 11 9 8 43 37 41 +6
9 Göztepe 28 10 9 9 40 33 39 +7
10 Antalyaspor 28 7 6 15 26 31 36 -5
11 Sivasspor 27 7 7 13 31 32 34 -1
12 Konyaspor 27 8 11 8 33 34 32 -1
13 Yeni Malatyaspor 28 7 11 10 35 39 31 -4
14 Kayserispor 27 8 12 7 22 32 31 -10
15 Kasımpaşa 28 8 14 6 31 44 30 -13
16 Başakşehir FK 28 7 13 8 30 45 29 -15
17 Çaykur Rizespor 27 6 11 10 31 44 28 -13
18 MKE Ankaragücü 27 7 15 5 31 45 26 -14
19 BB Erzurumspor 28 6 14 8 27 46 26 -19
20 Denizlispor 27 6 15 6 26 48 24 -22
21 Gençlerbirliği 27 5 16 6 22 49 21 -27
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 25 16 4 5 40 19 53 +21
2 Samsunspor 25 14 3 8 42 24 50 +18
3 İstanbulspor 25 14 6 5 48 26 47 +22
4 Adana Demirspor 25 13 6 6 42 23 45 +19
5 Altınordu 25 13 6 6 38 32 45 +6
6 Altay 25 14 9 2 46 29 44 +17
7 Tuzlaspor 25 12 8 5 34 35 41 -1
8 Ankara Keçiörengücü 25 11 7 7 31 17 40 +14
9 Bursaspor 25 10 11 4 39 40 34 -1
10 Ümraniyespor 25 9 9 7 30 33 34 -3
11 Bandırmaspor 25 9 11 5 30 31 32 -1
12 Boluspor 25 8 12 5 26 28 29 -2
13 Adanaspor 25 7 12 6 35 37 27 -2
14 Menemenspor 25 6 10 9 29 41 27 -12
15 Balıkesirspor 25 6 11 8 26 35 26 -9
16 Akhisarspor 25 6 15 4 25 42 22 -17
17 Ankaraspor 25 3 15 7 16 40 16 -24
18 Eskişehirspor 25 1 17 7 15 60 7 -45
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 27 20 2 5 62 19 65 +43
2 Bodrumspor 27 14 6 7 60 37 49 +23
3 Sakaryaspor 27 13 4 10 44 28 49 +16
4 Van Spor 27 14 8 5 41 26 47 +15
5 Turgutluspor 27 15 10 2 38 38 47 0
6 Kırşehir Belediyespor 27 13 7 7 37 23 46 +14
7 Kırklarelispor 27 11 5 11 39 23 44 +16
8 Etimesgut Belediyespor 27 12 8 7 43 25 43 +18
9 Serik Belediyespor 27 10 7 10 41 36 40 +5
10 Tarsus İdman Yurdu 27 10 9 8 41 37 38 +4
11 Pendikspor 27 11 13 3 47 37 36 +10
12 Karacabey Belediyespor 27 10 11 6 32 31 36 +1
13 Sivas Belediyespor 27 8 8 11 41 34 35 +7
14 Pazarspor 27 10 12 5 40 43 35 -3
15 Bayburt Özel İdare Spor 27 9 15 3 33 45 30 -12
16 1922 Konyaspor 27 7 14 6 33 37 27 -4
17 Kastamonuspor 27 6 13 8 24 39 26 -15
18 Mamak FK 27 6 15 6 26 72 24 -46
19 Elazığspor 27 7 16 4 34 54 22 -20
20 Kardemir Karabükspor 27 1 24 2 10 82 2 -72
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 21 14 2 5 27 12 47 +15
2 1928 Bucaspor 21 13 2 6 41 14 45 +27
3 Yeşilyurt Belediyespor 21 13 6 2 33 16 41 +17
4 Arnavutköy Belediye 21 10 5 6 31 20 36 +11
5 Ofspor 21 10 5 6 30 25 36 +5
6 Belediye Derincespor 21 8 4 9 31 18 33 +13
7 Fatsa Belediyespor 21 7 7 7 16 19 28 -3
8 Artvin Hopaspor 21 7 8 6 27 34 27 -7
9 Edirnespor 21 6 8 7 23 25 25 -2
10 1877 Alemdağspor 21 6 10 5 26 36 23 -10
11 Kızılcabölükspor 21 5 9 7 19 25 22 -6
12 Çankaya FK 21 6 11 4 14 29 22 -15
13 Payasspor 21 5 10 6 23 31 21 -8
14 Nevşehir Belediyespor 21 5 11 5 19 21 20 -2
15 Antalya Kemerspor 21 5 11 5 18 34 20 -16
16 Manisaspor 21 1 12 8 15 34 11 -19
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/03/2021 Başakşehir FK vs Beşiktaş
 13/03/2021 Sivasspor vs Fatih Karagümrük
 13/03/2021 Alanyaspor vs Antalyaspor
 13/03/2021 Çaykur Rizespor vs Hatayspor
 13/03/2021 Kayserispor vs Galatasaray
 14/03/2021 MKE Ankaragücü vs Göztepe
 14/03/2021 BB Erzurumspor vs Trabzonspor
 14/03/2021 Gaziantep FK vs Denizlispor
 14/03/2021 Fenerbahçe vs Gençlerbirliği
 15/03/2021 Kasımpaşa vs Konyaspor
 14/03/2021 Fenerbahçe - Gençlerbirliği Gençlerbirliği ligdeki son 11 maçında hiç kazanamadı  Fenerbahçe yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/03/2021 Giresunspor vs Bandırmaspor
 13/03/2021 Ankara Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 13/03/2021 Boluspor vs Akhisarspor
 13/03/2021 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 14/03/2021 Tuzlaspor vs Ümraniyespor
 14/03/2021 Balıkesirspor vs Altay
 14/03/2021 Menemenspor vs Adanaspor
 14/03/2021 Bursaspor vs Ankaraspor
 15/03/2021 Altınordu vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/03/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Eyüpspor
 14/03/2021 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 14/03/2021 Elazığspor vs Tarsus İdman Yurdu
 14/03/2021 Kardemir Karabükspor vs Kastamonuspor
 14/03/2021 Kırşehir Belediyespor vs Pazarspor
 14/03/2021 Mamak FK vs Van Spor
 14/03/2021 Pendikspor vs Kırklarelispor
 14/03/2021 Serik Belediyespor vs 1922 Konyaspor
 14/03/2021 Sivas Belediyespor vs Karacabey Belediyespor
 14/03/2021 Turgutluspor vs Etimesgut Belediyespor
 14/03/2021 Elazığspor - Tarsus İdman Yurdu Elazığspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Tarsus İdman Yurdu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/03/2021 Manisaspor vs Artvin Hopaspor
 11/03/2021 Payasspor vs Edirnespor
 11/03/2021 Antalya Kemerspor vs Fatsa Belediyespor
 11/03/2021 Arnavutköy Belediye vs Nevşehir Belediyespor
 11/03/2021 Belediye Derincespor vs Kızılcabölükspor
 11/03/2021 Diyarbekirspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 11/03/2021 Ofspor vs Çankaya FK
 11/03/2021 1928 Bucaspor vs 1877 Alemdağspor
 11/03/2021 Diyarbekirspor - Yeşilyurt Belediyespor Yeşilyurt Belediyespor ligde deplasmandaki son 5 maçını kazandı  Yeşilyurt Belediyespor kazanır
 11/03/2021 1928 Bucaspor - 1877 Alemdağspor 1928 Bucaspor ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 17/03/2021 Kızılcabölükspor - Arnavutköy Belediye Arnavutköy Belediye ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Arnavutköy Belediye yenilmez
 17/03/2021 Yeşilyurt Belediyespor - Belediye Derincespor Belediye Derincespor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Belediye Derincespor yenilmez
 17/03/2021 Nevşehir Belediyespor - Manisaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 17/03/2021 Artvin Hopaspor - 1928 Bucaspor Artvin Hopaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 17/03/2021 Kızılcabölükspor - Arnavutköy Belediye Kızılcabölükspor ligde evindeki son 9 maçında hiç kazanamadı  Arnavutköy Belediye yenilmez
 17/03/2021 Çankaya FK - Diyarbekirspor Diyarbekirspor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
 17/03/2021 Edirnespor - Antalya Kemerspor Edirnespor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Antalya Kemerspor yenilmez
 17/03/2021 Nevşehir Belediyespor - Manisaspor Manisaspor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Nevşehir Belediyespor yenilmez
 17/03/2021 1877 Alemdağspor - Payasspor Payasspor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  1877 Alemdağspor yenilmez
 17/03/2021 Artvin Hopaspor - 1928 Bucaspor 1928 Bucaspor ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI