Bugun...


İbrahim Halil Er

facebook-paylas
ÇAD DEVLET BAŞKANI İDRİS DEBİ İTO ÖLDÜRÜLDÜ
Tarih: 23-04-2021 14:03:00 Güncelleme: 23-04-2021 14:03:00


İdris debi muhaliflerin saldırısı sonucu öldürüldü. Yerine oğlu geçti.
Çad'ın kuzey bölgesindeki kur'an kabilesinin yaşadığı bölge olup isyan halindeydi. Burada isyancılarla savaşan orduya yaptığı moral ziyareti sırasında öldürüldü.
Kuran kabilesi Çad'ın en büyük kabilesi olup, önceki devlet başkanı hasan havran'ın de mesul olduğu kabileydi.
Başkan İdris Debi handeyi 28 yıl önce darbeyle indirip yerine geçmişti.
Afrika da genelde lider değişimi kanlı olur, iç savaş çıkar.
Idris debi ülkeye huzur getirdi.
Başka birisi talip olsa iç savaş çıkar.
Fakat Kur'an kabilesi ne der, başarılı ölü mü bilemem. Iç ve dış dengeler devreye girer.
Burada fransa abd ve çin rektörü önemli.
Türkiye dostuydu ve orta afrikada ülkemizin önemli bir müttefiğiydi.
Libyanin güvenliği ile de alakası var. Mısır ve sudan faktörü de burada sorunları tetikler
idris debi, Türkiye dostu bir liderdi. Aynı zamanda ülkemize de sık sık gelirdi. Afrika liderleri arasında sevilen ve sözü dinlenen birisiydi. Ülkesindeki iç savaşı sona erdirmiş ve diğer ülkelere göre daha huzurlu bir ülke haline getirmişti. Müslüman hristiyan çatışmasının olmadığı bir ülkeydi. 28 yıl ülkeyi yönetti. Fakat Debi, yönetimi Kur'an kabilesine mensup Hüseyin Habre'den Libya desteği ile darbeyle aldı. bu nedenl kuzeyin en güçlü kabilesi kur'an kabilesi hep isyan halinde oldular. Libya Çad sınırı sürekli muhaliflerin olduğu bir bölge oldu. Kaddafi'nin de buradaki zengin uranyum yatkaları nedeniyle bölgeye talip olması ayrı bir sorundu. Bu bölge libya ile ilişkilerin olduğu bölge olduğu gibi bir çok libya kampı da vardı. ayrıca ülkenin akdeniz ile bağlantısı da buradan sağlanıyordu. Çad gibi eski sömürge ülkelerinde son sözü asıl efendileri olan eski sömürgeciler söyler. Fransa burayı sömürmüştü ve hala askeri olarak da burada güçlüdür. Fakat abd'nin afrikadanın en büyük askeri üssünün burada olduğu söylenir ama bu gizlidir. Ama afrikanın en büyük abd elçiliği buradadır. yüzlerce kişi çalışır. bu da bölgenin önemini gösterir. burada abd çin fransa ve türkiye rekabeti vardır. fransa abd'ye karşı bizi el altından destekledi. buradaki okulların hatta tüm frankopon bölesi feto okullarının bize devrinde fransanın bu düşüncesi gizlidir.
idris debi'nin mensup olduğu zahawa kabilesinin yüzde 70'i Sudan'da yaşar. Sudan Çad sınırı bu kabileyle doludur. Çad'daki bir sıkıntı buraya yansır mı bilemem.
daha önce de İdris debi'ye karşı darbe girişimi olduğunda fransa'nın desteği ile önlendi. Burada yine de belirleyici güç eski efendinin ne söyleyeceğidir. ama yine de yeni bir oyun kurulur mu bilemem.
Çad'ın kuzeyindeki Nijer gibi ülkelerde boko harem iktidara geldi. güneyinde orta afrika cumhuriyeti müslüman hristiyan iç savaşının yoğun olduğu yer.. Bu nedenle çad'ın istikrarı orta afrikadaki denge için önemli..daha çok abd... ama zaten abd sinsice bölgeye yerleşmiş durumda.Fakat abd sadece çad'da değil tüm fransız bölgesinde fransayı diskalifiye etmeye çalışıyor. bu da fransanın agresifliğine yol açıyor.
savaşın nedeni kuzey topraklarda libyanın hak talep etmesiydi. Kuzey toprakları kur'an kabilesine aittir. Bu kabile müslüman ve dindardır. Çad'ın devlet başkanı habre de bu kabiledendi. Kaddafi bu nedenle darbeyle onu uzaklaştırdı. Debi iktidara geldi ama kaddafiye taahhüt ettiği yerleri vermedi... bu nedenle kuzey bölgesindeki savaşlar da libya desteğiyle hep devam etti.
biz çad'da iken cumhurbaşkanı ayda bir iki hafta kaybolurdu. Nerede diye sorduğumuzda kuzeyde savşata derlerdi.
çad ile sudan arasındaki ilişkiler bozuktu. Erdoğan Çad'a geldiğinde bu ilişkilerin düzeltilmesi için adım attı. bu çalışma ile sudan ve çad arasındaki ilişkiler düzelmeye başladı.
o zaman başkent encamina'dan kızıldenize ulaşan bir tren yolu yapılması gündeme geldi. bunun için ihale bile yapılacaktı sonra ne oldu bilmiyorum... bu yol yapılsaydı çad hem gelişir ve hem de çad'ın ulaşımdaki parası kamerun yerine sudan gibi bizim dostumuz olan bir ülkeye geçerdi. Bu Türkiye'yi bölgede kalıcı ve büyük bir devlet yapardı. Aynı zamanda bölgenen gelişmesini de sağlardı. Ama maalesef Türkiye Sudan'ı elinde tutmayı beceremedi. Beşir'in birleşik arap emirliği ve mısır işbirliği ile devrilmesine göz yumdu. Halbuki olayların olmasından bir iki gün önce somali'deki üslerimize bilgi de gelmişti. Büyük devlet olmak için gerekirse muücadele etmekten çekinmemek gerekirdi.
Demiryolu projesi ile türkiye çad pertrollerini dışarı taşır ve nakliye fiyatına petrolu amorti ederdi...
aynı zamanda sudan üzerinde afrikaya da çok mal gönderirdi.
stratejik düşünmüyoruz maalesef
idris debi ile tanıştım. Çok cevval, türk dostu ve ülkesini seven birisiydi. Erdoğan hayranıydı... türkiye'nin en büyük hayranıydı.. inşaallah yerine onun gibi birisi gelir... bakalım ülkedeki dengeler oğlunu kabul edecek mi?
ibrahim halil er


Bu yazı 26 defa okunmuştur.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
112 Okunma
87 Okunma
67 Okunma
48 Okunma
112 Okunma
101 Okunma
101 Okunma
98 Okunma
96 Okunma
89 Okunma
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 27 19 5 3 59 27 60 +32
2 Galatasaray 28 18 6 4 55 23 58 +32
3 Fenerbahçe 28 18 6 4 52 28 58 +24
4 Trabzonspor 28 15 7 6 35 29 51 +6
5 Alanyaspor 28 13 8 7 44 28 46 +16
6 Hatayspor 28 13 8 7 48 35 46 +13
7 Gaziantep FK 28 11 7 10 40 32 43 +8
8 Fatih Karagümrük 28 11 9 8 43 37 41 +6
9 Göztepe 28 10 9 9 40 33 39 +7
10 Antalyaspor 28 7 6 15 26 31 36 -5
11 Sivasspor 27 7 7 13 31 32 34 -1
12 Konyaspor 27 8 11 8 33 34 32 -1
13 Yeni Malatyaspor 28 7 11 10 35 39 31 -4
14 Kayserispor 27 8 12 7 22 32 31 -10
15 Kasımpaşa 28 8 14 6 31 44 30 -13
16 Başakşehir FK 28 7 13 8 30 45 29 -15
17 Çaykur Rizespor 27 6 11 10 31 44 28 -13
18 MKE Ankaragücü 27 7 15 5 31 45 26 -14
19 BB Erzurumspor 28 6 14 8 27 46 26 -19
20 Denizlispor 27 6 15 6 26 48 24 -22
21 Gençlerbirliği 27 5 16 6 22 49 21 -27
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 25 16 4 5 40 19 53 +21
2 Samsunspor 25 14 3 8 42 24 50 +18
3 İstanbulspor 25 14 6 5 48 26 47 +22
4 Adana Demirspor 25 13 6 6 42 23 45 +19
5 Altınordu 25 13 6 6 38 32 45 +6
6 Altay 25 14 9 2 46 29 44 +17
7 Tuzlaspor 25 12 8 5 34 35 41 -1
8 Ankara Keçiörengücü 25 11 7 7 31 17 40 +14
9 Bursaspor 25 10 11 4 39 40 34 -1
10 Ümraniyespor 25 9 9 7 30 33 34 -3
11 Bandırmaspor 25 9 11 5 30 31 32 -1
12 Boluspor 25 8 12 5 26 28 29 -2
13 Adanaspor 25 7 12 6 35 37 27 -2
14 Menemenspor 25 6 10 9 29 41 27 -12
15 Balıkesirspor 25 6 11 8 26 35 26 -9
16 Akhisarspor 25 6 15 4 25 42 22 -17
17 Ankaraspor 25 3 15 7 16 40 16 -24
18 Eskişehirspor 25 1 17 7 15 60 7 -45
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 27 20 2 5 62 19 65 +43
2 Bodrumspor 27 14 6 7 60 37 49 +23
3 Sakaryaspor 27 13 4 10 44 28 49 +16
4 Van Spor 27 14 8 5 41 26 47 +15
5 Turgutluspor 27 15 10 2 38 38 47 0
6 Kırşehir Belediyespor 27 13 7 7 37 23 46 +14
7 Kırklarelispor 27 11 5 11 39 23 44 +16
8 Etimesgut Belediyespor 27 12 8 7 43 25 43 +18
9 Serik Belediyespor 27 10 7 10 41 36 40 +5
10 Tarsus İdman Yurdu 27 10 9 8 41 37 38 +4
11 Pendikspor 27 11 13 3 47 37 36 +10
12 Karacabey Belediyespor 27 10 11 6 32 31 36 +1
13 Sivas Belediyespor 27 8 8 11 41 34 35 +7
14 Pazarspor 27 10 12 5 40 43 35 -3
15 Bayburt Özel İdare Spor 27 9 15 3 33 45 30 -12
16 1922 Konyaspor 27 7 14 6 33 37 27 -4
17 Kastamonuspor 27 6 13 8 24 39 26 -15
18 Mamak FK 27 6 15 6 26 72 24 -46
19 Elazığspor 27 7 16 4 34 54 22 -20
20 Kardemir Karabükspor 27 1 24 2 10 82 2 -72
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 21 14 2 5 27 12 47 +15
2 1928 Bucaspor 21 13 2 6 41 14 45 +27
3 Yeşilyurt Belediyespor 21 13 6 2 33 16 41 +17
4 Arnavutköy Belediye 21 10 5 6 31 20 36 +11
5 Ofspor 21 10 5 6 30 25 36 +5
6 Belediye Derincespor 21 8 4 9 31 18 33 +13
7 Fatsa Belediyespor 21 7 7 7 16 19 28 -3
8 Artvin Hopaspor 21 7 8 6 27 34 27 -7
9 Edirnespor 21 6 8 7 23 25 25 -2
10 1877 Alemdağspor 21 6 10 5 26 36 23 -10
11 Kızılcabölükspor 21 5 9 7 19 25 22 -6
12 Çankaya FK 21 6 11 4 14 29 22 -15
13 Payasspor 21 5 10 6 23 31 21 -8
14 Nevşehir Belediyespor 21 5 11 5 19 21 20 -2
15 Antalya Kemerspor 21 5 11 5 18 34 20 -16
16 Manisaspor 21 1 12 8 15 34 11 -19
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/03/2021 Başakşehir FK vs Beşiktaş
 13/03/2021 Sivasspor vs Fatih Karagümrük
 13/03/2021 Alanyaspor vs Antalyaspor
 13/03/2021 Çaykur Rizespor vs Hatayspor
 13/03/2021 Kayserispor vs Galatasaray
 14/03/2021 MKE Ankaragücü vs Göztepe
 14/03/2021 BB Erzurumspor vs Trabzonspor
 14/03/2021 Gaziantep FK vs Denizlispor
 14/03/2021 Fenerbahçe vs Gençlerbirliği
 15/03/2021 Kasımpaşa vs Konyaspor
 14/03/2021 Fenerbahçe - Gençlerbirliği Gençlerbirliği ligdeki son 11 maçında hiç kazanamadı  Fenerbahçe yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/03/2021 Giresunspor vs Bandırmaspor
 13/03/2021 Ankara Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 13/03/2021 Boluspor vs Akhisarspor
 13/03/2021 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 14/03/2021 Tuzlaspor vs Ümraniyespor
 14/03/2021 Balıkesirspor vs Altay
 14/03/2021 Menemenspor vs Adanaspor
 14/03/2021 Bursaspor vs Ankaraspor
 15/03/2021 Altınordu vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/03/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Eyüpspor
 14/03/2021 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 14/03/2021 Elazığspor vs Tarsus İdman Yurdu
 14/03/2021 Kardemir Karabükspor vs Kastamonuspor
 14/03/2021 Kırşehir Belediyespor vs Pazarspor
 14/03/2021 Mamak FK vs Van Spor
 14/03/2021 Pendikspor vs Kırklarelispor
 14/03/2021 Serik Belediyespor vs 1922 Konyaspor
 14/03/2021 Sivas Belediyespor vs Karacabey Belediyespor
 14/03/2021 Turgutluspor vs Etimesgut Belediyespor
 14/03/2021 Elazığspor - Tarsus İdman Yurdu Elazığspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Tarsus İdman Yurdu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/03/2021 Manisaspor vs Artvin Hopaspor
 11/03/2021 Payasspor vs Edirnespor
 11/03/2021 Antalya Kemerspor vs Fatsa Belediyespor
 11/03/2021 Arnavutköy Belediye vs Nevşehir Belediyespor
 11/03/2021 Belediye Derincespor vs Kızılcabölükspor
 11/03/2021 Diyarbekirspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 11/03/2021 Ofspor vs Çankaya FK
 11/03/2021 1928 Bucaspor vs 1877 Alemdağspor
 11/03/2021 Diyarbekirspor - Yeşilyurt Belediyespor Yeşilyurt Belediyespor ligde deplasmandaki son 5 maçını kazandı  Yeşilyurt Belediyespor kazanır
 11/03/2021 1928 Bucaspor - 1877 Alemdağspor 1928 Bucaspor ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
 17/03/2021 Kızılcabölükspor - Arnavutköy Belediye Arnavutköy Belediye ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Arnavutköy Belediye yenilmez
 17/03/2021 Yeşilyurt Belediyespor - Belediye Derincespor Belediye Derincespor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Belediye Derincespor yenilmez
 17/03/2021 Nevşehir Belediyespor - Manisaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 17/03/2021 Artvin Hopaspor - 1928 Bucaspor Artvin Hopaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 17/03/2021 Kızılcabölükspor - Arnavutköy Belediye Kızılcabölükspor ligde evindeki son 9 maçında hiç kazanamadı  Arnavutköy Belediye yenilmez
 17/03/2021 Çankaya FK - Diyarbekirspor Diyarbekirspor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
 17/03/2021 Edirnespor - Antalya Kemerspor Edirnespor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Antalya Kemerspor yenilmez
 17/03/2021 Nevşehir Belediyespor - Manisaspor Manisaspor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Nevşehir Belediyespor yenilmez
 17/03/2021 1877 Alemdağspor - Payasspor Payasspor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  1877 Alemdağspor yenilmez
 17/03/2021 Artvin Hopaspor - 1928 Bucaspor 1928 Bucaspor ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI